Het krakende goud

Deze column gaat over chips. Want na jaren droog te hebben gestaan eet ik de laatste tijd meer chips. Let wel, dit is een column, het een recensie noemen is teveel eer. Neemt niet weg dat er een poging heeft plaatsgevonden tot een objectief kwaliteitsoordeel, en wel door een ervaringsdeskundige. Want zonder daar al te lichtzinnig over te denken kan ik mijzelf best als zodanig indexeren. Toch ben ik, zoals gezegd, een poosje uit de roulatie geweest wat chips betreft. Dat maakte dat ik bij mijn herintreding als semi-fanatieke chips-eter enkele nieuwe merken tegen kwam. Over die aanvaringen ga ik het hebben.

De moderne studerende consument is in de blijde positie om niet alleen te kunnen kiezen uit een ruim pakket van opleidingen en keuzevakken, hij kan deze favoriete bezigheid continueren al starende naar de schappen in de supermarkt. Ik heb ze geteld, en ik kom uit op 31 verschillende soorten chips. Neurologische onderzoeken naar de hersencentra die actief zijn bij het uitzoeken van een zak chips zijn naar mijn weten nog niet beschikbaar, maar ik kan me zo voorstellen dat er veel activiteit gaande is, zo voelt het tenminste wel. Ten eerste is er natuurlijk de kwab die verantwoordelijk is voor onze vaste patroneren. Dit gebied draagt overtuigende argumenten aan op basis van resultaten uit het verleden. In mijn geval komen de ‘American’ van Doritos en de Croky Bolognese chips dan standaard als ‘all-time favorites’ naar boven, en dus als veilige keuze.

Deze opwelling wordt echter in het gareel geroepen door een overstijgende faculteit die me wijst op de lange termijn effecten voor mijn gezondheid. Terwijl dit soort processen in me plaatsvinden zie ik naast me een vrouw met een monotone gezichtsuitdrukking en met zorgwekkend overgewicht op een vrij logge, ongecontroleerd wijze drie pakken paprika chips inslaan. Dit gadeslaande beloon ik mijzelf intern op een schouderklopje voor het feit dat ik in staat ben om als een rationeel wezen een weloverwogen keuze maken. Een betere wereld begint nu eenmaal bij jezelf en wie de duurzaamheid van zijn lichaam in acht neemt, is ook in staat de verantwoordelijkheid te dragen voor onze moeder planeet.

Nu komt het goed uit dat de meeste merken al zijn overgegaan op zonnebloemolie. Dat scheelt een hoop. Een hele zak leeg vreten in de eerste vijftien minuten van een film levert nog steeds een beetje een zwaar gevoel op, maar na enige minuten heb je alweer genoeg puf om het verhaal op een meer betrokken manier te volgen of even wat drinken te pakken. Maar ik wil meer dit keer. Ik sta daar en het avondeten was eigenlijk niet voldoende. Ik wil die zak kunnen opeten en er het liefst energie voor terugkrijgen. Dus wat doe ik? Ik ga voor de Albert Heijn Thuismerk Rijstchips. Gezonder kan niet. Lekkerder? Jawel. Veel en veel lekkerder. Niet kopen.

Een daaropvolgende keer vind ik mezelf terug in de C1000. Dat gebeurt me soms. Want zoals iedereen weet is de AH een veel te dure winkel. Maar ik ken er eenmaal goed de weg en het ruikt er lekker fris. Enfin, ik loop door de C1000 en vanuit mijn ooghoek valt me iets op. Ik draai mijn hoofd bij en kom oog in oog te staan met een eenkleurige zak waarop vol zelfvertrouwen de letter BURTS zijn gedrukt. Nog nooit eerder had ik dit merk gezien, hoewel deze Engelse fabrikant al een tijdje op de Nederlandse markt aanwezig schijnt te zijn. Bij ‘mijn’ C1000 hebben ze drie merken: Chili, Sea Salt en Sea Salt & Black Pepper. Alle drie erg goed te doen, maar de laatste, met zeezout en zwarte peper …mai mai mai: super. Een vrij licht vallende chips die voldoende aanwezig is door de peper die in toenemende mate van zich laat horen en je forceert om enkele rustpunten in te bouwen. De chips is organisch bereid dus zonder toevoegingen en dergelijke. Warm aanbevolen.

Dan vandaag. Weer in de supermarkt, de vertrouwde AH ditmaal. Het is vroeg. Ik voel dat ik ben uitgekeken op de gebruikelijke boterhammen in de ochtend. Langzaam begint mijn chips-trek mijn leven te beheersen. Maar zoals al gezegd ben en blijf ik een verstandige jongen. Niet het type dat zijn hoofd in deze vroegte laat neerdalen in een zakje gestolde vetten. Tijdens mijn ritueel van wikken en wegen bij de chips afdeling neem ik mij dan ook voor een keuze te maken die de competitie kan aangaan met het zonnebloempit brood van de bakker dat ik doorgaans nuttig. En terwijl ik zo mijn ogen van links naar recht laat gaan begint plotseling een zeker stemmetje zachtjes maar beslist de overhand te krijgen. Enige introspectie later kan ik het herkennen als mijn Bearn-Stearns stemmetje dat mij tot onbehoorlijke risico’s beweegt. Het signaal dat ik doorgestuurd krijg wordt alsmaar sterker en onweerstaanbaarder en als in trance zie ik mijzelf, tegen elke vorm van logica in, andermaal een AH huismerk pakken. Een flits later sta ik met een wit-roze gekleurde zakje in mijn hand waarop met vrolijke lettertjes “Groente Crisps” valt te lezen. Hier ga ik spijt van krijgen, hier ga ik spijt van krijgen. Gemaakt van “wortel, rode biet, pastinaak en zoete aardappel.” Nee, nee, wat doe ik nou? Ben ik dat? Ben ik dat die nu schaamteloos, ja met trots zelfs, de karretjes ontwijk van de winkelende zombies op weg naar de echo’s van de kassa-trutten met deze rijkdom aan voedingsvezels en goede vetten. Waar is die vent, die krijger van vroeger die samen met zijn broer met gemak twee hele Bolognese zakken op at. Een halve kilo plus 350 gram EXTRA.

Ik plaats de groente chips samen met een basilicum plantje en wat biologische Evita appels op het rolbandje en verbeeld mij hiermee de stroom van conformisme te breken. Eenmaal aan de beurt herinner ik in 1 keer mijn splinternieuwe pincode en verlaat voorspoedig het pand. Drie minuten later bereik ik mijn kamer (ik woon dichtbij de supermarkt). Zonder al te veel verwachtingen open ik het zakje, vul mijn hand en laat het kraken….en niet te geloven… leve de gebakken bietjes! Leve de gebakken pastinaak! Leve het pluralisme van het chips aanbod! Het smaakt geweldig.

Zo kwam het dat ik vanochtend geheel voldaan diagonaal op mijn bankje lag. Naast me een leeg zakje chips en mijn hand al wrijvend over mijn buik. Ik was tevreden. Gerustgesteld ook, dat er nog kwaliteit te ontdekken valt in het assortiment dat vakkundig is afgepitst op de gemiddelde smaak. Ik droomde weg over de verassingen die me nog te wachten stonden in de uithoeken van de schappen. Wat lag er weggestopt, buiten ooghoogte, linksonder achter een steunpilaar? Terwijl ik zo lag te te dagdromen voelde ik me steeds ontspannender en begon te merken dat de groente chips aan het verteringsproces begonnen. Steeds meer energieën kwamen los. De nieuwe voedingsvezels in mijn lichaam werden omgezet tot strengels van nieuwe ideeën en gedachten. Op dat moment kwam een golf van opwinding over me heen als de walm van gebakken brood dat de oven verlaat. Geïnspireerd stond ik op, keek naar buiten, en besefte: Lekker hoeft niet moeilijk te zijn, waarom maak ik niet gewoon mijn eigen chips? Mijn eigen chips, verdorie! Morgen, als een nieuwe boodschap dag aanbreekt koop ik pastinaken en olijfolie en ga ik als een ware autodidact zelf aan de slag.

Zie daar hoe de moderne student zijn leerjaren ten volle benut aan het opdoen van levenservaring en tegelijkertijd een zelfredzaamheid pur sang aan de dag legt die hem door het slijk van verzadigde vetten van het hoger onderwijs heen weet te loodsen. Op verstandige wijze eet ik mijn frustraties weg en zet ik stapjes vooruit. Ja, onaangenaam toeven is het voor zij die het simpel willen houden maar moeten kiezen uit het minst kwade. Ik hoef geen mooie gebouwen meer, geen grote bibliotheek, geen flitsende kantine, geen 350 gram extra. Want hoe meer iets om het lijf heeft, hoe meer het zich moet verantwoorden en hoe logger ze gaat bewegen. Hoe minder ingrediënten, hoe beter. Rode biet in olie. Zeezout en zwarte peper. Ik hoef alleen maar boeken. Papyrus en inkt. Zeezout en zwarte peper.